Kancelaria Radcy Prawnego Marzeny Michalskiej-Polkowskiej Kancelaria Temida Kancelaria Okręgowa Izba Radców Prawnych logo

PRAWO SPÓŁEK HANDLOWYCH - ZAKRES USŁUG


  • pomoc w regulacji stosunków pomiędzy podmiotami gospodarczymi a państwem
  • obsługa procesu zawiązywania i rejestracji spółki prawa handlowego i cywilnego czy działalności gospodarczej (KRS,CEIDG, ZUS, VAT, US)
  • przygotowywanie dokumentów takich jak akta spółki, regulaminy (klauzule niedozwolone), zarządzenia, protokoły, uchwały
  • sporządzanie umów
  • pomoc w zabezpieczeniu wierzytelności
  • obsługa procesu połączeń i przejęć spółek prawa handlowego
  • badanie stanu prawnego spółek
  • udzielanie porad i konsultacji prawnych
  • sporządzanie opinii prawnych
  • doradztwo w procesie budowlanym, pomoc prawna w uzyskaniu zgód i zezwoleń wymaganych dla rozpoczęcia robót budowlanych
  • obsługa postępowań o udzielenie zamówienia publicznego w tym ocena prawna przygotowanej dokumentacji przetargowej


ZAGADNIENIA Z DZIEDZINY PRAWA SPÓŁEK HANDLOWYCH

Nieuczciwa konkurencja to obecnie problem wielu firm na każdym rodzaju rynku. Należy tu sięgnąć do przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, regulującej zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej, w szczególności produkcji przemysłowej i rolnej, budownictwie, handlu i usługach.

Nie ma tu znaczenia, czy konkurent zarejestrował swoją działalność. Art. 2 ww. ustawy stanowi bowiem, że przedsiębiorcami są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które prowadząc, chociażby ubocznie, działalność zarobkową lub zawodową, uczestniczą w działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 3 ww. ustawy, czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Przykłady niektórych zachowań przedsiębiorcy, które stanowią czyny nieuczciwej konkurencji to:

  • wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa,
  • fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług,
  • wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług,
  • naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa,
  • nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy,
  • naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie,
  • utrudnianie dostępu do rynku,
  • przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną,
  • nieuczciwa lub zakazana reklama,
  • organizowanie systemu sprzedaży lawinowej,
  • prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym.

Katalog ten nie ma charakteru zamkniętego.

Zatem by uznać, że dana działalność konkurenta spełnia przesłanki do uznania jej za czyn nieuczciwej konkurencji, należy stwierdzić, czy polega ona na prowadzeniu działalności gospodarczej sprzecznej z prawem oraz z dobrymi obyczajami rozumianymi jako pożądane, właściwe moralnie i zwyczajowo zachowania przedsiębiorców, nastawione na uczciwe konkurowanie na rynku oraz narusza interes danego przedsiebiorcy zmniejszając liczbę jego klientów i przychody - ustawa ww. oraz ustawa o swobodzie gospodarczej, ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Przedsiębiorca, którego interesy zostały zagrożone lub naruszone, może zgodnie z art. 18 ww. ustawy, w pozwie żądać:

  • zaniechania niedozwolonych działań,
  • usunięcia skutków niedozwolonych działań,
  • złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie,
  • naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych,
  • wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści,
  • zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego – jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.
  • zniszczenia oznaczonych rzeczy lub zaliczenia na poczet odszkodowania.
  • Przedawnienie roszczeń następuje z upływem lat trzech.

Podwykonawca, jeszcze przed podpisaniem umowy powinien zorientować się jak przedstawia się sieć powiązań pomiędzy podmiotami realizującymi konkretną inwestycję. Nie zawsze układa się ona w następujący wzór: inwestor – generalny wykonawca – podwykonawca. Często poszczególni podwykonawcy zawierają kolejne umowy z następnymi podwykonawcami. Dochodzi do sytuacji, w której ciężko ustalić ostateczną kolejność przedsiębiorców realizujących inwestycję. Zawsze więc trzeba posiadać wiedzę o tym, jakie miejsce zajmuje się w kolejce. Podwykonawca musi mieć pewność, że inwestor i inne podmioty stojące nad bezpośrednim kontrahentem dopuszczają wykonywanie robót przez podwykonawców. Powinien zadbać także o to, aby jego bezpośredni kontrahent przedstawił wszystkim wyżej stojącym podmiotom umowę wraz z dokumentacją obejmującą zlecony zakres robót. Ryzykownym jest poprzestawanie na zapewnieniach kontrahenta o dokonaniu przez niego zgłoszenia udziału podwykonawcy w realizacji inwestycji (umowa ustna). Brak umowy pisemnej może doprowadzić do braku możliwości realizacji/wypłaty należności - odpadnie solidarna odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia obciążająca inwestora i wszystkie podmioty stojące nad podwykonawcą bowiem umowa jest nieważna, zostaje roszczenie o bezpodstawne wzbogacenie. A co, jeżeli to podwykonawca jest nieuczciwy i kradnie klienta? Gdy związany był pisemną umową na podwykonawstwo sprawa jest prosta odpowiada za czyn nieuczciwej konkurencji. Jednak, gdy brak umowy albo umowa została zrealizowana a podwykonawca podchodzi do nowej inwestycji już jako wykonawca należy zbadać spełnienie przesłanek wynikających z wyżej omówionych aspektów co do prowadzenia działalności zgodnej z prawem i dobrymi obyczajami, nienaruszającej interesy danego przedsiębiorcy.

 

Porównanie dostępnych form prowadzenia działalności:

Działalność gospodarcza - wygodna forma prowadzenia niewielkich przedsięwzięć gospodarczych.
- proste i tanie założenie oraz zamknięcie,
- właściciel odpowiada całym swym majątkiem osobistym za zobowiązania firmy,
- konieczność ujawnienia imienia i nazwiska w nazwie przedsiębiorstwa,
- brak określonego minimalnego kapitału na założenie firmy,
- duża swoboda organizowania działalności, możliwość rozbudowy przedsiębiorstwa, zatrudniania wielu pracowników,
- możliwe różne formy opodatkowania w zależności od rodzaju działalności,
- możliwość stosowania uproszczonej księgowości.

Spółka cywilna - dla niewielkich przedsięwzięć gospodarczych.
- konieczność rejestrowania się każdego wspólnika osobno w ewidencji działalności gospodarczej (CEIDG),
- łatwość i niskie koszty powołania spółki i likwidacji (umowa spółki cywilnej nie wymaga formy aktu notarialnego);
- konieczność ujawniania w nazwie spółki nazwisk wszystkich wspólników;
- brak osobowości prawnej,
- do założenia spółki cywilnej wystarczy niewielki, a nawet zerowy kapitał;
- odpowiedzialność solidarna wspólników bez ograniczeń,
- możliwość wniesienia do spółki wkładu w dowolnej formie albo w ogóle,
- duża swoboda kształtowania postanowień umowy spółki i jej organizacji,
- wspólnicy spółki cywilnej płacą podatek dochodowy od osób fizycznych.

Spółka partnerska – spółka przedstawicieli wolnych zawodów.
- łatwość założenia i stosunkowo niewielkie koszty rejestracji;
- ograniczenie odpowiedzialności za zobowiązania powstałe w wykonywaniu działalności przez innych partnerów - za ich tzw. błędy w sztuce,
- może działać wyłącznie w zakresie wykonywania zawodu partnerów,
- jednoznaczne wskazanie profilu spółki w nazwie;
- umowa spółki wymaga tylko formy pisemnej, wpis do KRS,
- nie posiada osobowości prawnej;
- nie ma określonego minimalnego kapitału zakładowego;
- możliwość wniesienia do spółki wkładu rzeczowego, jak i innych świadczeń;
- możliwość reprezentacji spółki przez każdego wspólnika;
- możliwość stosowania uproszczonej księgowości przy niskich przychodach.

Spółka jawna - osobowa, prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą.
- solidarna odpowiedzialność wspólników razem ze spółką i bez ograniczeń za jej zobowiązania,
- możliwość ujawnienia w nazwie firmy nazwiska wspólnika,
- znaczna swoboda kształtowania postanowień umowy spółki,
- umowa spółki wymaga tylko formy pisemnej, rejestracja w KRS,
- brak osobowości prawnej,
- brak określonego minimalnego kapitału,
- możliwość wniesienia do spółki wkładu rzeczowego, jak i innych świadczeń;
- możliwość reprezentacji spółki przez każdego wspólnika;
- trudność wystąpienia wspólnika ze spółki.
- możliwość stosowania uproszczonej księgowości;

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - działania na dużą skalę w każdym celu prawnie dopuszczalnym.
- wiele formalności i wydatków potrzebnych do założenia spółki i likwidacji (np. umowa wymaga generalnie formy aktu notarialnego, podatek od czynności cywilnoprawnych, wpis do rejestru przedsiębiorców, ogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym), szybkie założenie spółki za pomocą elektronicznego wzorca
- wyłączenie odpowiedzialności osobistej wspólników za zobowiązania spółki, odpowiedzialność wspólników (udziałowców) jest ograniczona do wartości wkładu w majątek spółki, możliwa odpowiedzialność zarządu za zobowiązania spółki,
- kapitał zakładowy 5.000 zł,
- posiada osobowość prawną,
- spółkę reprezentuje zarząd, pełnomocnik powołany jednomyślną uchwałą wspólników bądź jedyny wspólnik w spółce jednoosobowej
- udziały w spółce można zbywać,
- łatwość pozyskiwania dużej ilości kapitału, np. przez pozyskanie nowego udziałowca,
- możliwość odejścia albo przyjęcia nowego wspólnika bez rozwiązywania spółki,
- możliwość pokrycia udziału w kapitale aportem rzeczowym (maszyny, urządzenia),
- możliwość powoływania do zarządu spółki osób nie będących wspólnikami,
- możliwość pełnej kontroli działań zarządu,
- szerokie kompetencje zgromadzenia wspólników, które można jeszcze powiększyć w umowie spółki,
- możliwość prowadzenia spółki przez jedną osobę (jednoosobowa spółka z o.o.),
- możliwość wyłączenia wspólnika przez sąd z ważnych przyczyn na żądanie pozostałych wspólników, reprezentujących więcej niż 1/2 kapitału zakładowego,
- konieczność prowadzenia pełnej księgowości.

Spółka komandytowa – przedsiębiorstwo na większą skalę, jedni wspólnicy lokują kapitał w jakimś przedsięwzięciu i czerpią z niego dochody, nie obawiając się o swój majątek osobisty, a drudzy przyjmują na siebie całą odpowiedzialność wobec wierzycieli prowadząc spółkę i ją reprezentując.
- więcej formalności przy zakładaniu spółki (np. wymóg formy aktu notarialnego, konieczność wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS);
- odpowiedzialność komandytariusza za zobowiązania spółki jest ograniczona do określonego limitu, zaś komplementariusze odpowiadają solidarnie i bez ograniczeń (choć subsydiarnie) za zobowiązania spółki,
- brak wymagań co do sumy komandytowej,
- możliwość nieangażowania komandytariuszy w prowadzenie spraw spółki;
- brak osobowości prawnej;
- brak określonego minimalnego kapitału zakładowego,
- możliwość wniesienia do spółki wkładu rzeczowego,
- silna ochrona prawna,
- spółka może kontynuować działalność po śmierci jednego ze wspólników,
- dogodny sposób pozyskiwania kapitału na przedsięwzięcia przez wyłączenie odpowiedzialności części wspólników (komandytariuszy) za zobowiązania spółki
- konieczność prowadzenia pełnej księgowości.

Spółka komandytowo-akcyjna - osobowa, mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem.
- działanie na dużą skalę, znaczny formalizm przy zakładaniu oraz prowadzeniu działalności (np. konieczność wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS);
- odpowiedzialność komplementariuszy za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem osobistym bez ograniczeń i wyłączenie odpowiedzialności osobistej akcjonariuszy za zobowiązania spółki , osobiście, solidarnie,
- statut spółki w formie aktu notarialnego,
- minimalny kapitał zakładowy  50.000 zł,
- możliwość pozyskiwania kapitału przez emisję akcji,
- możliwość ujawnienia w nazwie firmy nazwiska tylko jednego z komplementariuszy,
- komplementariusz nie musi uczestniczyć w pokryciu kapitału zakładowego,
- komplementariusz decyduje o sprawach spółki, a akcjonariusz może działać w imieniu spółki tylko jako pełnomocnik,
- możliwość wniesienia do spółki wkładu rzeczowego przez komplementariuszy,
- dogodny sposób pozyskiwania kapitału na przedsięwzięcia przez wyłączenie odpowiedzialności akcjonariuszy za zobowiązania spółki,
- brak osobowości prawnej,
- obowiązek prowadzenia pełnej księgowości.

Spółka akcyjna - celem jest tu zebranie kapitału od bardzo wielu akcjonariuszy (udziałowców).
- działalność na wielką skalę, kosztowna, skomplikowana i czasochłonna procedura zakładania spółki i likwidacji,
- minimalny kapitał zakładowy 100 000 zł,
- może ją zawiązać jedna albo więcej osób, nie może jej zawiązać wyłącznie jednoosobowa spółka z o.o.,
- statut wymaga formy aktu notarialnego,- obowiązek prowadzenia pełnej księgowości,
- odpowiedzialność akcjonariuszy (założycieli) ograniczona jedynie do wysokości posiadanych akcji; brak odpowiedzialności osobistej akcjonariuszy,
- możliwość pozyskania kapitału w drodze publicznej emisji akcji;
- zbywalność akcji, obrót na giełdzie,
- brak wpływu na działalność spółki przez mniejszych akcjonariuszy,
- możliwość powoływania do kierownictwa spółki osób niebędących wspólnikami,
- możliwość odejścia bądź przyjęcia nowego wspólnika bez konieczności rozwiązania spółki,
- możliwość pokrycia udziału w kapitale aportem rzeczowym,
- posiadanie osobowości prawnej,
- organy spółki same prowadzą sprawy spółki,
- duża wiarygodność spółki akcyjnej wynikająca z dużego kapitału spółki i obostrzeń prawnych,
- możliwość prowadzenia w tej formie różnych przedsięwzięć,